3141
دیدگاه "محمدرضا تابش" پیرامون افزایش تعداد نمایندگان مجلس شورای اسلامی


محمدرضا تابش
عضو کمیسیون
برنامه و بودجه مجلس

افزایش تعداد نمایندگان مجلس حق قانونی است که 10 سال به تأخیر افتاده است و در شرایط فعلی به نظر می‌رسد تصویب قانونی برای افزایش تعداد نمایندگان برخی استان‌ها برای دوره بعدی مجلس یک ضرورت انکار‌ناپذیر باشد. وظیفه نمایندگی در ایران خواه ناخواه با سرکشی به حوزه‌های انتخابیه و رسیدگی به مسائل مبتلا به آن عجین شده و در واقع این دست کارها یکی از اصلی‌ترین مطالبات شهروندان از وکلایشان در مجلس است. خصوصاً برای حوزه انتخابیه کوچکتر این مطالبه به شکل جدی‌تری مطرح می‌شود که صرفاً هم ناظر به کسب محبوبیت نیست. چرا که در عمل قسمت قابل توجهی از مشکلات به واسطه همین دست ارتباط‌ها شناسایی، بررسی و حل می‌شوند. در واقع باید داشتن ارتباط تنگاتنگ و رودر رو با مردم را یکی از وظایف اصلی نمایندگی برشمرد، هر چند این وظیفه در زمره وظایف تعریف شده نمایندگان نباشد. وکلای مجلس تنها از طریق همین ارتباط‌ها است که نسبت به مشکلات و مسائل مختلف کشور به یک بینش و اطلاع می‌رسند و قدم‌هایی برای آن بر می‌دارند. در شرایط فعلی متأسفانه تعداد زیادی از حوزه انتخابیه ما در کشور شامل چند شهرستان متفاوت هستند. ما هم‌اکنون حوزه‌های انتخابیه‌ای داریم که 5 یا 6 شهرستان را در بر می‌گیرند. بسیار طبیعی است که رسیدگی به امور مردم و شهرهای مختلف در چنین حوزه‌های انتخابیه‌ای کاری سخت و مشکل باشد. چه آنکه برخی از این حوزه‌ها هم علی رغم پراکندگی زیاد و داشتن جمعیت بالا یک یا حداکثر دو نماینده در مجلس دارند. نمایندگانی که بجز سرکشی به وضعیت حوزه‌های انتخابیه خود باید به امورات دیگری چون قانونگذاری و نظارت بر دستگاه‌های اجرایی نیز بپردازند و برای آن وقت بگذارند. افزایش تعداد مناطق در حوزه‌های انتخابیه‌ای با چند شهر از سویی نیز پراکندگی و تعدد مشکلات را در پی دارد. به این معنا که هر شهری می‌تواند با مختصات فرهنگی، جغرافیایی‌ و اجتماعی دارای مشکلاتی متفاوت از شهری دیگر در همان حوزه انتخابیه باشد. مسائلی که در بسیاری از موارد نیازمند تمرکز کار نظارتی و قانونگذاری نمایندگان است. به‌طور مثال حوزه گسترده‌ای مانند تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر، پردیس و پرند به‌عنوان گسترده‌ترین حوزه کشور دارای 30 نماینده است. در همین حوزه مثلاً مسائل پردیس و پرند از جنس‌های متفاوتی هستند که نیاز به مطالعه و تدقیق خاص خود را دارند.
حال آنکه نه هیچ تمرکز خاصی میان این 30 نماینده بر مسائل هر کدام از این شهرها و بخش‌ها است و نه الزامی برای چنین کاری وجود دارد. این وضعیت در حوزه‌های انتخابیه چند شهرستانی با یک یا دو نماینده وضعیت حادتری است و به نظر می‌رسد وقت آن رسیده که بار برخی از مسائل غیرضروری از روی دوش نمایندگان با تصویب طرح افزایش تعداد نمایندگان مجلس برداشته شود. ضمن اینکه در همین شرایط ما حوزه‌های انتخابیه و شهرستان‌هایی داریم که علی رغم داشتن جمعیت بالا و همین‌طور داشتن مرکزیت سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی تنها یک یا دو نماینده در مجلس دارند. مثال مناسب این دست حوزه‌ها شهر یزد است. شهری که هم‌اکنون نزدیک به 600 هزار نفر جمعیت دارد و علاوه بر آن نه تنها مرکز یک استان مهم کشور است بلکه دارای مرکزیت فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی مهمی در کشور هم هست. این شهر در حالی که یکی از مراکز مهم گردشگری و اقتصادی کشور است اما با داشتن 600 هزار نفر جمعیت تنها دارای یک نماینده در مجلس است. نماینده‌ای که باید بار تمام مشکلات را یک تنه بر دوش بکشد و مشخص است چنین وضعیتی در نهایت به معنای آن است که برخی امورات بخوبی رسیدگی نخواهند شد. از این دست نمونه‌ها در کشور ما زیاد است. با توجه به این نمونه‌های متعدد به نظر می‌رسد افزایش تعداد نمایندگان یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر برای تقویت کارآمدی مجلس باشد. ما باید به‌دنبال راهی باشیم که به شکل بهتری بتوانیم مردم را در قوه مقننه نمایندگی کنیم و هر چه امکان انتخاب برای مردم بیشتر شود قطعاً بر این مسأله هم تأثیر مثبت و مفیدی خواهد گذاشت. خلاصه سخن این است که در شرایط کنونی افزایش تعداد نمایندگان مجلس به معنای دسترسی بیشتر مردم برخی از مناطق کشور به مقامات قانون‌گذار و ناظر است که می‌توان آن را حق این مردم دانست.